Inzingen is belangrijk. Wat is een goede warming-up?

Net als dat je voor het sporten je spieren opwarmt om blessures te voorkomen, is het belangrijk je stem voor te bereiden op het zingen van een stuk. Dit noem je inzingen. Als je niet ingezongen bent, is het veel moeilijker om een mooi geluid te krijgen. Ook loop je het risico dat je je stembanden forceert. Je zult dan sneller klachten krijgen, zoals heesheid, slijm of ernstigere dingen zoals knobbeltjes op de stembanden.

In deze blog geef ik je wat meer informatie over hoe je een inzingsessie kunt opbouwen.

Inzingen in de les

In de les zal je docent vrijwel altijd oefeningen met je doen om je stembanden op te warmen en klaar te maken voor het lied dat je daarna gaat zingen. Ook krijg je aandachtspunten bij die oefening, zoals je houding of wat je met je buik, mond, tong en kaak doet. In muzikaal eenvoudigere lijntjes kan je alvast oefenen wat je in moeilijke liederen of aria’s tegen gaat komen. Inzingen hoeft niet saai te zijn, want je kunt juist tijdens de oefeningen experimenteren met een mooie muzikale klank en dynamiek. Onthoud of schrijf op wat je in de les doet, dan kun je dit thuis herhalen. Of neem het op op je telefoon. Als je de oefeningen bewaart, heb je altijd wat om naar terug te grijpen als je geen fijne zangoefening meer weet.

Thuis opwarmen en inzingen

In deze blog geef ik bewust geen specifieke oefeningen. Je zangdocent weet het beste wat voor jouw stem op dit moment goed is en zal je aanreiken wat jij nodig hebt. Dat is niet altijd voor iedereen hetzelfde. Als je thuis gaat inzingen, is het wel handig om voor je warming-up een bepaalde volgorde aan te houden. Neem daarbij de volgende stappen:

Je lichaam wakker schudden

  • Je zingt met je hele lichaam. Dus klop of wrijf je lijf wakker en doe wat lichte rek- en strekoefeningen. Vooral als je nog niet heel actief bent geweest, is het fijn een beetje op te warmen.
  • Je merkt misschien ook waar je gespannen bent. Hang eens voorovergebogen en probeer gespannen spieren los te laten.
  • Ook je gezicht kun je een beetje wakker wrijven of masseren. Gaap om eventuele spanning los te laten.
  • Ben je gewend yoga of iets soortgelijks te doen, dan kun je ook daar wat oefeningen of asana’s van gebruiken om je lichaam wat actiever te krijgen voor het zingen.

Goede houding

  • Denk aan wat je docent je in de les verteld heeft over de houding tijdens het zingen. Kijk eventueel in de spiegel of je goed, losjes rechtop staat. Zijn je knieën los, staan je voeten stevig op de grond, een heupbreedte uit elkaar, en is je kruintje je hoogste punt?
  • Als je goed staat, kun je door met de volgende oefening.

Ademoefening

  • Doe een ademoefening die je in je les hebt gehad, bijvoorbeeld uitademen op tss of kss, en voel met je handen op je buik en flanken waar de adem vandaan komt. Als je inademt, voel dan waar de adem naartoe gaat. Komt dit overeen met wat je docent je geleerd heeft?
  • Als je bijvoorbeeld te hoog ademt, doe de oefening dan nog eens met je armen zijwaarts gestrekt. Als het goed is, adem je nu wel laag en gaan je schouders daarbij niet omhoog.

Neuriën of liptriller

  • Voordat je voluit gaat zingen kun je beginnen met wat zachter geluid maken. Begin in een ligging die voor jou niet hoog en niet laag voelt. In het midden van je stem dus. Neurie of doe een liptriller.
  • Zet niet te veel kracht maar maak gewoon zachtjes wat geluiden. Ga wat omlaag en daarna wat omhoog en pas op dat je niet forceert.
  • Zorg ervoor dat het gemakkelijk aanvoelt, goed ondersteund door je buikadem.

Zingen

  • Begin met een oefening waarbij je maar kleine intervallen zingt, bijvoorbeeld een terts, kwart of kwint , op verschillende klinkers (aa-ee-ie-oo-oe-uu). Herhaal het oefeningetje eerst terwijl je steeds lager gaat. Ga niet door tot het echt heel laag voor je is, maar blijf op een comfortabele ligging. Ga dan weer omhoog tot je merkt dat het wat moeilijker voor je wordt. Dat is even genoeg voor nu.
  • Doe daarna een andere oefening over een groter bereik: bijvoorbeeld een octaaf in drieklanken. Zing weer verschillende klinkers vanuit het midden omlaag en daarna omhoog. Hiermee kan je wat hoger en lager gaan dan bij de vorige oefening. Blijf op erg hoge en lage noten niet lang hangen, maar stip ze even aan. Wissel legato en staccato af.
  • Als je een oefening langer achter elkaar doet, kan je het ritme aanpassen, bijvoorbeeld door het gepuncteerd te maken. Dan blijven je hersenen ook alert.
  • Bedenk wat er in je vorige lessen is besproken en kijk of je die dingen kunt toepassen in wat je tijdens de oefeningen doet. Experimenteer ook eens met volume en met karakter, dus ‘lief’, ‘boos’, ‘dromerig’, ‘vrolijk’, ‘verdrietig’. Je hoeft echt niet braaf nootjes te zingen. Probeer juist ook muzikaal en expressief te werk te gaan. Dat maakt het ook heel wat leuker en dan val je er niet bij in slaap.
  • Als je merkt dat je stem lekker warm is en het allemaal een stuk mooier klinkt ben je klaar om er een stuk bij te pakken om daarmee aan de slag te gaan.

Nog wat algemene tips

  • Als je een drukke dag hebt gehad of snel tussendoor wat wilt zingen, probeer dan eerst even rustig te gaan zitten en tot jezelf te komen. Als je ongeconcentreerd bent, is het studeren niet zo effectief. Liever 5 minuten geconcentreerd iets oefenen, dan een half uur vol afleiding.
  • Niet elke fase van bovenstaande inzingsessie hoeft heel lang te duren. Als je stem of je lichaam wat zwaar aanvoelt, kan je langer de tijd nemen voor bepaalde aspecten, maar soms merk je dat je al snel ingezongen bent.
  • Als je elke dag zingt, zijn je stembanden vaak sneller opgewarmd dan als er telkens een paar dagen tussen je oefensessies zit. Je stem herinnert zich eerder wat je van hem vraagt. Ook ben je sneller ingezongen als je die dag al gepraat hebt, terwijl je ’s ochtends juist langer de tijd moet nemen.
  • Weet je niet goed welke oefeningen voor jou het beste zijn om mee in te zingen of loop je tegen problemen aan? Vraag advies aan je zangdocent. Die kan je ook oefeningen geven die specifiek bedoeld zijn om jouw probleempunten mee aan te pakken.
  • Heb je vragen of opmerkingen over wat je hier leest? Neem dan gerust contact met me op.